Izba Rolnicza w Opolu informuje o stanowisku Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 kwietnia 2026 r. w sprawie zbierania danych na temat leków weterynaryjnych. Pismo, podpisane przez Sekretarza Stanu Jacka Czerniaka, stanowi bezpośrednią odpowiedź na wniosek Krajowej Rady Izb Rolniczych z 13 kwietnia 2026 r. (znak: KRIR/AC/478/2026) dotyczący raportów o sprzedaży i stosowaniu przeciwdrobnoustrojowych produktów leczniczych u zwierząt.
Obowiązki unijne i rola EMA
Zgodnie z art. 57 unijnego rozporządzenia 2019/6, państwa członkowskie mają obowiązek gromadzenia i przesyłania do Europejskiej Agencji Leków (EMA) danych dotyczących wielkości sprzedaży oraz stosowania leków przeciwdrobnoustrojowych. Aby zebrane informacje były ze sobą porównywalne, w całej Unii Europejskiej wprowadzono ujednolicone przepisy techniczne w zakresie ich gromadzenia i przekazywania. Analizą tych danych oraz publikacją rocznych raportów (tzw. raportów ESUAvet) zajmuje się EMA we współpracy z państwami członkowskimi.
Jak zbierane są dane o sprzedaży w Polsce?
Polska, podobnie jak większość państw UE, zdecydowała, że głównymi dostawcami danych o sprzedaży leków przeciwdrobnoustrojowych będą hurtownie farmaceutyczne. Warto podkreślić, że kompletność danych sprzedażowych w naszym kraju jest na bardzo wysokim poziomie i wynosi od 98% do 100%. Wszelkie ewentualne braki są na bieżąco weryfikowane i korygowane.
Kwestia danych o zużyciu leków w gospodarstwach
Ważnym wyjaśnieniem dla hodowców jest fakt, że powiatowi lekarze weterynarii nie prowadzą elektronicznych książek leczenia zwierząt. System zbierania danych o faktycznym zużyciu leków opiera się na innym mechanizmie:
- Powiatowi lekarze weterynarii gromadzą informacje na podstawie specjalnych ankiet utworzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii.
- Zebrane w ten sposób dane wprowadzane są do systemu teleinformatycznego.
- Raportowane w ten sposób dane nie dotyczą wszystkich gospodarstw.
Dlaczego statystyki bywają trudne do porównania?
Ministerstwo zwraca uwagę, że wymóg raportowania samego stosowania leków przeciwdrobnoustrojowych obowiązuje dopiero od 2024 roku. Ze względu na zmienność, różną dokładność oraz różny zakres zgłaszanych informacji, raporty EMA nie zawierają szczegółowej analizy ilościowej dotyczącej stosowania leków. Ma to zapobiec wprowadzającym w błąd interpretacjom. Część raportu opisuje jedynie dane przesłane przez poszczególne państwa.
Resort podkreśla, że na sprzedaż i stosowanie leków weterynaryjnych wpływa wiele specyficznych czynników, co sprawia, że należy unikać bezpośrednich porównań między poszczególnymi państwami. Do najważniejszych z tych czynników należą:
- różnice w składzie populacji zwierząt,
- częstość występowania chorób,
- odmienne systemy produkcji,
- różne praktyki hodowli zwierząt,
- praktyki przepisywania leków i wytyczne dotyczące leczenia,
- różnice w dawkach dziennych i czasie trwania leczenia,
- dostępność produktów leczniczych na danym rynku.
Zachęcamy hodowców do śledzenia aktualności w zakresie zmieniających się przepisów weterynaryjnych. Z pełną treścią dokumentu można zapoznać się poniżej:
