W odpowiedzi na wystąpienie Zarządu Izby Rolniczej w Opolu dotyczące funkcjonowania Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski poinformował o działaniach podejmowanych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB), zmierzających do udoskonalenia metod oceny warunków wodnych i strat w produkcji rolnej.
W piśmie z sierpnia 2026 r. Zarząd Izby Rolniczej w Opolu zwrócił uwagę na niedoskonałości obecnego systemu, który nie zawsze odzwierciedla rzeczywistą sytuację występującą w poszczególnych gospodarstwach. W szczególności wskazano na konieczność traktowania wyników monitoringu jako narzędzia pomocniczego dla komisji szacujących szkody, zwiększenia wykorzystania lokalnych stacji meteorologicznych oraz uwzględnienia negatywnego wpływu ekstremalnie wysokich temperatur na rozwój i plonowanie roślin.
Pobierz wystąpienie Zarządu – .PDF
W odpowiedzi z 29 października 2026 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował, że zwrócił się do IUNG-PIB o rozważenie możliwości usprawnienia systemu poprzez uwzględnienie pomiarów wilgotności gleby oraz ilości wody dostępnej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych.
Instytut potwierdził, że w 2026 r. podjął szersze prace analityczne nad rozwojem metodyki monitoringu, obejmujące m.in. uwzględnienie zasobów wodnych gleby po okresie zimowym, analizę warunków pogodowych od początku wegetacji oraz rozwój bezpośrednich obserwacji wilgotności gleby w gospodarstwach rolnych. W porozumieniu z izbami rolniczymi prowadzone są również pilotażowe obserwacje polowe z wykorzystaniem sond wilgotności gleby na terenie trzech województw.
Istotną informacją jest także rozpoczęcie przez IUNG-PIB w 2026 r. analiz dotyczących wpływu fal upałów na produkcję rolniczą. Instytut dostrzega, że straty w uprawach mogą być spowodowane nie tylko niedoborem wody, lecz również bezpośrednim oddziaływaniem ekstremalnie wysokich temperatur. Jest to zgodne z argumentacją wielokrotnie przedstawianą przez Zarząd Izby Rolniczej w Opolu, wskazującą na konieczność uwzględnienia szkód powstających w wyniku krótkotrwałych, lecz intensywnych zjawisk pogodowych.
Resort wyraził również stanowisko dotyczące szerszego wykorzystania stacji meteorologicznych należących do Ośrodków Doradztwa Rolniczego, samorządów i innych instytucji, pod warunkiem spełnienia odpowiednich standardów pomiarowych. Zgodnie z przekazaną informacją IUNG-PIB planuje zintensyfikowanie współpracy w tym zakresie od 2027 r.
Pobierz stanowisko MRiRW – .PDF
Kluczowym postulatem pozostaje umożliwienie komisjom przeprowadzania oględzin upraw i oceny rzeczywiście poniesionych strat również w sytuacjach, gdy System Monitoringu Suszy Rolniczej nie wskazuje formalnie wystąpienia suszy na danym obszarze. W tym zakresie odpowiedź Ministerstwa nie zawiera jednoznacznych deklaracji dotyczących zmiany obowiązujących procedur.
Przedstawione stanowisko Ministerstwa stanowi jednak ważny krok w kierunku doskonalenia systemu monitoringu suszy rolniczej i potwierdza zasadność problemów podnoszonych przez samorząd rolniczy. Zarząd Izby Rolniczej w Opolu będzie nadal zabiegał o rozwiązania zapewniające rolnikom rzetelną i sprawiedliwą ocenę szkód, uwzględniającą rzeczywisty stan upraw oraz lokalne warunki pogodowe.
