25 sierpnia 2025 roku weszły w życie nowe, precyzyjnie określone warunki, które muszą zostać spełnione, aby możliwe było przemieszczanie utrzymywanych zwierząt w ramach odstępstw związanych z chorobą niebieskiego języka (BTV).
Zmiany te wynikają z prawa unijnego i krajowych regulacji, a ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa epizootycznego przy jednoczesnym umożliwieniu kontrolowanego transportu zwierząt.
Podstawa prawna i rola Głównego Lekarza Weterynarii
Zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji Europejskiej (UE) 2020/688, aby państwo członkowskie mogło zezwolić na przemieszczenie zwierząt na zasadzie odstępstwa, musi najpierw poinformować Komisję Europejską i pozostałe kraje członkowskie o takiej możliwości.
W Polsce, na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 lipca 2025 r., zadanie to zostało powierzone Głównemu Lekarzowi Weterynarii. Oznacza to, że Główny Lekarz Weterynarii oficjalnie informuje instytucje unijne o dopuszczeniu takiego przemieszczania oraz o warunkach, które muszą być stosowane.
Szczegółowe warunki dla zwierząt powyżej 90. dnia życia
Hodowcy planujący przemieszczenie zwierząt starszych niż 90 dni muszą spełnić jeden z dwóch alternatywnych warunków. Pierwsza opcja wymaga, aby zwierzęta przez co najmniej 14 dni przed transportem były chronione przed atakami wektorów (owadów) za pomocą insektycydów lub środków odstraszających. Dodatkowo, w tym okresie muszą przejść badanie metodą PCR z wynikiem ujemnym, przy czym próbki do badania pobiera się najwcześniej po 14 dniach od rozpoczęcia ochrony.
Alternatywnie, przemieszczenie jest możliwe, jeśli zwierzęta zostały zaszczepione przeciwko wszystkim serotypom wirusa BTV (1-24), które zgłoszono w ich regionie pochodzenia w ciągu ostatnich dwóch lat. Transport może nastąpić najwcześniej 30 dni po podaniu pierwszej dawki szczepionki jednodawkowej lub 10 dni po drugiej dawce szczepionki dwudawkowej.
Najważniejsze, aby w momencie transportu zwierzęta nadal znajdowały się w okresie gwarantowanej ochrony poszczepiennej. Warunkiem stosowania tej opcji jest również wdrożenie przez państwo członkowskie odpowiedniego programu nadzoru.
Warunki dla zwierząt poniżej 90. dnia życia
Dla najmłodszych zwierząt również przewidziano kilka możliwości. Mogą być one przemieszczane, jeśli pochodzą od matek zaszczepionych przeciwko wszystkim istotnym serotypom BTV przed kryciem lub co najmniej 28 dni przed porodem.
Matka w momencie porodu musi być w okresie działania szczepionki. Inną opcją jest zastosowanie 14-dniowej ochrony przed wektorami połączonej z ujemnym wynikiem badania PCR, na tych samych zasadach co u starszych zwierząt.
Opcje dla zwierząt niezależnie od wieku
Istnieją również warunki, które można zastosować do wszystkich zwierząt. Jednym z nich jest utrzymywanie zwierząt przez co najmniej 60 dni przed przemieszczeniem w strefie uznanej za sezonowo wolną od zakażenia BTV.
Okres ten można skrócić do 28 dni, jeśli zwierzęta przejdą badanie serologiczne z wynikiem ujemnym, lub do 14 dni, jeśli uzyska się ujemny wynik badania PCR.
Ważne ograniczenie
Należy podkreślić, że opisane odstępstwa nie mają zastosowania w przypadku przemieszczania zwierząt do tych regionów Polski, które są uznawane za wolne od zakażenia wirusem choroby niebieskiego języka.
Czym jest choroba niebieskiego języka?
Choroba niebieskiego języka to wirusowa, niezaraźliwa choroba, która dotyka przeżuwacze, zarówno domowe, jak i dzikie. Wywołuje ją wirus choroby niebieskiego języka (BTV) z rodziny Reoviridae. Do głównych gatunków wrażliwych należą:
- Owce, u których choroba ma zazwyczaj najcięższy przebieg.
- Bydło, które często przechodzi zakażenie łagodnie lub bezobjawowo, ale może być rezerwuarem wirusa.
- Kozy, sarny, jelenie i inne dzikie przeżuwacze.
Prezentacja:
