Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, opierając się na wnioskach z posiedzenia z 18 lutego 2026 r., wystąpił w marcu do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uruchomienie rekompensat z tytułu utraconych dochodów. Zdaniem samorządu, otwarcie unijnego rynku dla produktów z USA, państw Mercosur, Ukrainy oraz innych państw, prowadzi do znacznego obniżenia dochodów polskich gospodarstw.
Pobierz wystąpienie KRIR – .PDF
11 kwietnia 2026 r. minister Stefan Krajewski wystosował oficjalną odpowiedź, w której przedstawił obecne działania resortu i skorygował część obaw rolników.
Sytuacja związana z importem z Ukrainy
W odpowiedzi na zarzuty dotyczące napływu wschodnich produktów, resort przypomniał, że:
- Od połowy kwietnia 2023 r. w Polsce obowiązuje bezterminowy zakaz przywozu takich produktów jak pszenica, kukurydza, rzepak, słonecznik, mąka pszenna czy śruty rzepakowe. Przez nasz kraj możliwy jest wyłącznie ich tranzyt.
- W 2025 r. na szczeblu unijnym odeszło się od pełnej liberalizacji handlu obowiązującej od 2022 r..
- Przywrócono kontyngenty taryfowe dla tzw. towarów wrażliwych oraz mechanizm cen wejścia w przypadku owoców i warzyw. To działanie, zdaniem ministerstwa, istotnie zmniejszyło unijny import z Ukrainy, zwłaszcza w odniesieniu do zbóż i cukru.
Porozumienie UE-Mercosur
KRIR wyraziło głębokie zaniepokojenie umową z krajami Ameryki Południowej, obawiając się o rynki cukru, wołowiny i drobiu. MRiRW zapewnia, że polski rząd jednoznacznie sprzeciwia się dotychczasowemu kształtowi tej umowy, gdyż stwarza ona ryzyko napływu żywności wytwarzanej według niższych standardów niż te obowiązujące w UE.
Ministerstwo odniosło się również do konkretnych sektorów produkcyjnych:
- Wbrew obawom, umowa nie przewiduje istotnego otwarcia unijnego rynku cukru. Liberalizacja ceł na cukier z Brazylii wpisuje się w ramy już istniejących kontyngentów WTO, a dodatkowy limit dla Paragwaju wynosi jedynie 10 tys. ton.
- Kontyngenty na mięso wołowe i drobiowe z państw Mercosuru mają być wprowadzane stopniowo i osiągną swoją docelową wielkość dopiero po 6 latach.
- Negatywny wpływ dla polskiego sektora mięsnego może mieć wymiar pośredni – nasze produkty mogą być wypierane z rynków Europy Zachodniej przez tańsze zamienniki z Ameryki Południowej.
Standardy produkcji i zakaz szkodliwych pestycydów
Ministerstwo Rolnictwa konsekwentnie broni stanowiska, że cała żywność trafiająca na unijny rynek musi spełniać identyczne wymagania jakościowe, niezależnie od kraju pochodzenia. W celu zagwarantowania uczciwej konkurencji:
- Ministerstwo Rolnictwa we współpracy z Ministerstwem Zdrowia prowadzi pilne prace nad krajowym rozporządzeniem (projekt MZ 1877). Jego celem jest czasowe zawieszenie importu z krajów spoza UE tych produktów spożywczych, w których wykryte zostaną pozostałości pestycydów zakazanych w Unii Europejskiej.
- Polska złożyła także formalny wniosek do Komisji Europejskiej o zastosowanie środków nadzwyczajnych i obniżenie dopuszczalnych poziomów pozostałości szkodliwych substancji z krajów trzecich.
Rekompensaty i monitoring rynku
Na wniosek izb rolniczych o skrupulatny monitoring cen, resort odpowiedział, że od ponad 20 lat funkcjonuje Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR), w ramach którego zbierane są bieżące dane cenowe (m.in. zbóż, mięsa, rzepaku, warzyw i nabiału) z różnych etapów łańcucha dostaw.
Jeśli chodzi o kwestię finansową, Polska aktywnie zgłasza na forum unijnym potrzebę powołania dedykowanego funduszu, który miałby za zadanie rekompensowanie rolnikom ewentualnych strat wynikających z umów o wolnym handlu (w tym z Mercosurem). Dodatkowo, w planach Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028–2034 przewidziano stworzenie tzw. Unity Safety Net – funduszu o wartości 6,3 mld euro, który będzie służył działaniom interwencyjnym na wypadek niespodziewanych zawirowań na rynku żywnościowym.
