W dniu 3 sierpnia o godzinie 12:00 w Urzędzie Gminy Walce odbyło się spotkanie dotyczące trwających prac nad nowym Planem Ogólnym. Zostało ono zorganizowane z inicjatywy samych rolników oraz Zarządu Izby Rolniczej w Opolu, który wcześniej skierował pismo do Przewodniczącego i Członków Rady Gminy z prośbą o dialog.
W obradach wzięli udział przedstawiciele Izby Rolniczej w Opolu – Prezes Jerzy Sewielski oraz Członek Zarządu Marek Dambiec. W spotkaniu uczestniczyli również Wójt oraz Zastępca Wójta Gminy Walce, radni, główny projektant planu, Dyrektor Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Łosiowie oraz licznie zgromadzeni rolnicy i przedsiębiorcy z terenu gminy.
Cel i znaczenie konsultacji
Ustalenia nowego Planu Ogólnego będą miały bezpośredni wpływ na warunki prowadzenia i funkcjonowania działalności rolniczej na terenie gminy. Przedstawicielom Izby zależało na omówieniu najważniejszych zagadnień z punktu widzenia rolnictwa, aby wypracować rozwiązania chroniące funkcję produkcyjną wsi i umożliwiające rozwój oraz modernizację gospodarstw rolnych. Priorytetem było także ograniczenie ryzyka konfliktów przestrzennych pomiędzy nową zabudową mieszkaniową a prowadzoną produkcją rolną.
Główne obawy lokalnych rolników
Podczas dyskusji środowisko rolnicze stanowczo wyraziło swoje zaniepokojenie kierunkiem prac nad dokumentem. Przedstawiono następujące problemy:
- Brak dialogu społecznego: Mieszkańcy zarzucili władzom gminy brak wcześniejszych, bezpośrednich rozmów.
- Masowe odrzucanie wniosków: Zwrócono uwagę na powszechne odrzucanie uwag składanych przez rolników, brak oficjalnie opublikowanego wykazu złożonych wniosków oraz merytorycznego uzasadnienia podjętych decyzji.
- Krzywdzący podział na strefy planistyczne: Znaczna część gminy została zakwalifikowana jako strefa otwarta, co oznacza całkowity zakaz wznoszenia budynków (w tym m.in. rolniczych). Bazując na przykładzie np. Gminy Cisek, rolnicy stanowczo zawnioskowali o przekształcenie tych terenów w strefę produkcji rolniczej, co dałoby możliwość lokalizowania infrastruktury niezbędnej do pracy na roli.
- Blokada rozwoju na terenach zalewowych: Mieszkańcy obszarów zagrożonych powodzią alarmowali, że nie mogą przenieść swoich gospodarstw na wyżej położone, bezpieczne tereny, ponieważ ich wnioski o wyznaczenie nowej zabudowy zagrodowej są konsekwentnie odrzucane.
- Zagrożenie dla przyszłości gospodarstw i ryzyko podziałów: Wyrażono zaniepokojenie, że obecny kształt planu blokuje wielopokoleniowe plany rozwojowe gospodarstw – zarówno tych małych jak i dużych. Zwrócono uwagę, że tak mocne ograniczanie możliwości rozwoju pogłębia konflikty nie tylko na linii rolnicy – urząd gminy, ale także niepotrzebnie tworzy podziały i napięcia między samymi gospodarstwami. Podkreślono, że środowisko rolnicze nie powinno być dzielone, ponieważ wszystkich rolników łączy wspólne dobro, jakim jest dbałość o nasze bezpieczeństwo żywnościowe.
- Brak rezerwy terenowej pod rozwój rolnictwa: Wskazano, że wszystkie gospodarstwa w gminie borykają się z drastycznym brakiem odpowiedniej rezerwy powierzchniowej w strefach produkcji rolnej. Tereny pierwotnie przeznaczone pod rozwój drastycznie się zmniejszają wraz z kolejnymi aktualizacjami planu ogólnego i to pomimo ich wyraźnego odsunięcia od stref mieszkalnych. Uderza to w całą branżę, pozbawiając rolników niezbędnej przestrzeni do modernizacji i pracy.
- Ignorowanie głosu Izby: Przypomniano, że w marcu br. Izba Rolnicza wydała negatywną opinię do przedstawionego projektu planu, stawiając pytanie o to, czy władze w ogóle uwzględniły płynące z niej wnioski.
Wyjaśnienia projektanta i uwarunkowania prawne
Obecny na spotkaniu urbanista odniósł się do zgłaszanych zarzutów, wskazując na bariery prawne. Wyjaśnił, że restrykcyjne przepisy uniemożliwiają swobodne wyznaczanie nowej zabudowy zagrodowej w dowolnym miejscu („w środku pola”) – musi ona powstawać w tzw. obszarach uzupełnienia zabudowy, w bliskim sąsiedztwie już istniejących wsi.
W kwestii terenów zalewowych zasugerował wprowadzenie odpowiednich zapisów do Strategii Rozwoju Gminy (wyznaczenie tzw. Obszarów Strategicznej Interwencji). Mogłoby to w przyszłości stanowić twardą podstawę prawną do zmian planistycznych.
Podsumowanie
Spotkanie dobitnie pokazało, jak ważna jest bezpośrednia wymiana opinii pomiędzy samorządem, projektantem POG a rolnikami na etapie tworzenia dokumentów planistycznych. Tylko w ten sposób można próbować minimalizować ryzyko konfliktów w procesie uchwalania i późniejszego stosowania prawa.
Izba Rolnicza w Opolu będzie nadal na bieżąco monitorować sytuację w Gminie Walce, wspierając rolników w obronie ich konstytucyjnego prawa do prowadzenia i rozwijania produkcji rolniczej.
