W odpowiedzi na wystąpienie Krajowej Rady Izb Rolniczych (znak KRIR/JM/222/2026), przekazujące postulaty Wielkopolskiej Izby Rolniczej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zajęło stanowisko w sprawie kryzysu na rynku wieprzowiny oraz problemów z terminami dostosowania miejsc do przechowywania nawozów naturalnych. Publikujemy najważniejsze informacje płynące z pisma resortu.
Pobierz wystąpienie KRIR – .PDF
Co z programem „Locha+”?
Wielkopolska Izba Rolnicza zawnioskowała o wprowadzenie na stałe programu „Locha+”, gwarantującego wsparcie w wysokości 100 zł do każdego urodzonego prosięcia. Samorząd argumentował to drastycznym spadkiem cen skupu (tuczniki ok. 3,60 zł/kg wagi żywej, lochy ok. 2,20 zł/kg) i rosnącym ryzykiem masowej likwidacji stad w Polsce.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało jednak, że poprzednie edycje programu „Locha+” były finansowane w oparciu o unijne ramy kryzysowe związane z epidemią COVID-19 oraz agresją Rosji na Ukrainę. Ramy te obowiązywały odpowiednio do 30 czerwca 2023 r. oraz do 31 grudnia 2024 r.. W związku z tym, jak podkreśla resort, obecnie nie ma podstaw prawnych, by uruchomić wsparcie dla producentów świń na dotychczasowych warunkach.
Z zawiadomienia wynika, że nowa pomoc polegająca na dopłatach do każdego prosięcia musiałaby opierać się na formule pomocy de minimis. Ministerstwo zwróciło przy tym uwagę, że wykorzystanie krajowego limitu pomocy de minimis w rolnictwie na dzień 20 marca 2026 r. wynosi już blisko 360 mln euro, co wyczerpuje ten limit w 52,71%.
Alternatywne formy wsparcia hodowców
Zamiast bezpośrednich dopłat z programu „Locha+”, MRiRW zachęca producentów trzody do korzystania ze wsparcia w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR). Głównym instrumentem jest tu ekoschemat Dobrostan zwierząt, rekompensujący koszty i utracone dochody wynikające z podwyższonych standardów hodowli. Rolnicy mogą ubiegać się o płatności m.in. za:
- Zwiększenie powierzchni bytowej o co najmniej 20% lub 50%.
- Utrzymywanie świń na ściółce.
- Późniejsze odsadzanie prosiąt.
- Utrzymywanie w cyklu zamkniętym.
Szacunkowa wartość 1 punktu w ekoschemacie wynosi ok. 100 zł (22,47 euro). Ministerstwo zaznaczyło również, że w kampanii 2025 r. wprowadzono istotne ułatwienia. M.in. obniżono współczynnik przeliczeniowy, dzięki czemu płatnością dobrostanową może zostać objętych nawet 1500 tuczników rocznie, a nie 500 jak dotychczas. Od kampanii 2026 r. rozszerzona zostanie także lista systemów jakości uprawniających do dopłat.
Dodatkowo resort przypomniał o dopłatach do utrzymywania ras zachowawczych (lochy rasy puławskiej, złotnickiej białej i złotnickiej pstrej – 1335 zł/szt.) oraz o wsparciu postępu biologicznego w postaci dotacji m.in. na prowadzenie ksiąg hodowlanych.
Brak dodatkowego terminu na zgłoszenia płyt obornikowych
Drugą palącą kwestią poruszoną przez WIR był apel o uruchomienie dodatkowego naboru wniosków dla rolników, którzy chcieliby odroczyć termin dostosowania miejsc do przechowywania nawozów naturalnych. Wielu hodowców (utrzymujących do 20 DJP) nie zdążyło bowiem złożyć stosownych oświadczeń w ustawowym terminie do 28 listopada 2025 r., co naraża ich na sankcje finansowe. WIR proponowała powiązanie nowego terminu z kampanią dopłat bezpośrednich na rok 2026.
Ministerstwo odniosło się do tego postulatu negatywnie. Zaznaczono, że ustawa z 25 lipca 2025 r. wydłużająca terminy na dostosowanie infrastruktury była efektem długotrwałych i niezwykle trudnych negocjacji z Komisją Europejską (wymuszonych wyrokiem TSUE w sprawie dyrektywy azotanowej). Ustawa ta narzuciła rygorystyczny, trzymiesięczny termin na dokonywanie zgłoszeń. MRiRW podkreśliło, że dołożyło wszelkich starań, by informacja o tym obowiązku dotarła do rolników za pośrednictwem stron rządowych, prasy rolniczej oraz mediów społecznościowych. Z treści odpowiedzi jasno wynika, że resort nie planuje inicjować zmian legislacyjnych otwierających nowy termin zgłoszeń.
Pobierz odpowiedź MRiRW – .PDF
