Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych otrzymał odpowiedź od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Stefana Krajewskiego, w sprawie interwencji dotyczącej zniesienia kar nakładanych przez ARiMR za przekroczenie dawek fosforu, potasu i magnezu w ramach praktyki „Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia”. Interwencja ta była efektem wniosku przyjętego podczas posiedzenia KRIR w dniu 18 lutego 2026 r..

Problem rolników: nawozy naturalne a limity składników

Samorząd rolniczy w swoim wystąpieniu z 25 lutego 2026 r. zwrócił uwagę na istotną barierę dla gospodarstw stosujących systematycznie obornik. Główne argumenty KRIR obejmowały:

  • Specyfika nawozów naturalnych: Zawierają one stosunkowo duże ilości fosforu (P), potasu (K) i magnezu (Mg) w stosunku do azotu.
  • Wadliwość narzędzi: Program INTER-NAW wskazuje na przekroczenia dawek magnezu nawet przy zerowej ilości stosowanego obornika.
  • Absurdy doradcze: Obecne przepisy zmuszają doradców do zabraniania stosowania nawozów naturalnych na rzecz sztucznych, co stoi w sprzeczności z celem ekoschematu, jakim jest budowa próchnicy i węgla w glebie.
  • Brak podstaw prawnych w dobrej praktyce: KRIR podkreślił, że zbiór zaleceń dobrej praktyki rolniczej limituje jedynie azot (170 kg N na 1 ha), nie wspominając o pozostałych składnikach.

Pobierz wystąpienie KRIR – .PDF

Stanowisko Ministerstwa: Unijne rygory i zasada dodatkowości

Minister Rolnictwa, w piśmie z 16 marca 2026 r., wyjaśnił, że nie ma możliwości odstąpienia od nakładania kar w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji tej praktyki. Resort oparł swoją decyzję na następujących argumentach:

  1. Dobrowolność i dodatkowość: Ekoschematy są dobrowolne, a płatności przysługują jedynie za zobowiązania, które wykraczają poza podstawowe wymogi (tzw. warunkowość).
  2. Zakres praktyki: Ponieważ w ramach podstawowych wymogów rolnicy i tak muszą przestrzegać planu nawożenia azotem, dodatkowa płatność w ekoschemacie jest przyznawana właśnie za zarządzanie pozostałymi składnikami (P, K, Mg) oraz odczynem gleby (pH).
  3. Kalkulacja wsparcia: Wysokość dopłat została wyliczona na podstawie utraconych korzyści i dodatkowych kosztów związanych z przestrzeganiem limitów dla wszystkich wymienionych pierwiastków.
  4. Ochrona finansów UE: Zgodnie z rozporządzeniami unijnymi (2021/2115 oraz 2021/2116), Polska jest zobowiązana do stosowania skutecznych i proporcjonalnych kar wobec beneficjentów, którzy nie spełniają warunków przyznania wsparcia.

Pobierz odpowiedź MRIR – .PDF

Co to oznacza dla rolników?

Resort rolnictwa podtrzymuje, że plan nawożenia musi być racjonalny i zbilansowany, niezależnie od rodzaju stosowanego nawozu. W sytuacji, gdy beneficjent nie dotrzyma warunków praktyki – w tym dopuści do przekroczenia dawek określonych w planie – ARiMR jest prawnie zobowiązana do zmniejszenia lub odmowy przyznania płatności.

Szczegółowy opis weryfikacji wymogów przez Agencję został zawarty w odrębnym piśmie resortu z dnia 14 stycznia 2026 r. (znak: DPB.bk.543.57.2026) .