Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, realizując wniosek zgłoszony podczas XI posiedzenia VII kadencji, zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z postulatem o podjęcie działań ułatwiających przekazywanie gruntów pod budowę baz technicznych dla spółek wodnych. Niestety, w oficjalnej odpowiedzi z 26 maja 2026 roku Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazało negatywne stanowisko w obu kluczowych kwestiach poruszonych w piśmie.
Pobierz wystąpienie KRIR – .PDF
Spółki wodne pełnią niezwykle istotną rolę w utrzymaniu sprawności urządzeń melioracyjnych oraz systemów odwadniających i nawadniających na terenach rolnych. Sprawne reagowanie na ekstremalne zjawiska pogodowe wymaga jednak odpowiedniego zaplecza infrastrukturalnego, którego wielu spółkom brakuje. Bazy te są niezbędne do garażowania specjalistycznego sprzętu, magazynowania materiałów czy też prowadzenia bieżącej obsługi administracyjnej.
Mając to na uwadze, prezes KRIR Wiktor Szmulewicz, w piśmie z 27 lutego 2026 r., wystąpił z dwiema głównymi propozycjami:
- Wnioskował o umożliwienie nieodpłatnego przekazywania lub udostępniania na preferencyjnych warunkach gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa pod budowę baz dla spółek wodnych.
- Zaproponował uruchomienie ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) programu częściowego zwrotu kosztów budowy tych baz i zaplecza biurowego.
Zarówno w kwestii gruntów, jak i dofinansowania, resort rolnictwa odmówił realizacji postulatów.
Grunty z zasobów KOWR – wyłącznie na zasadach ogólnych (odpłatnie)
Odpowiadając na wniosek dotyczący gruntów, MRiRW zaznaczyło, że obecne przepisy nie dają podstaw prawnych do nieodpłatnego przekazywania nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP) na rzecz spółek wodnych.
- Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przewiduje zamknięty katalog podmiotów, na rzecz których można nieodpłatnie przekazywać grunty.
- Spółki wodne nie zostały uwzględnione w art. 24 tej ustawy jako podmioty uprawnione do takich preferencji.
- Resort dostrzega publiczny charakter zadań realizowanych przez spółki wodne (takich jak ochrona gruntów i poprawa stosunków wodnych), jednak uznaje, że ich status prawny nie uzasadnia wprowadzania szczególnych preferencji majątkowych.
- W obowiązującym stanie prawnym zdolność spółek wodnych do nabywania nieruchomości jest tożsama ze zdolnością innych osób prawnych prawa prywatnego.
- Oznacza to, że mogą one pozyskiwać grunty państwowe wyłącznie odpłatnie, na ogólnych zasadach.
- Umożliwienie darmowego przekazywania wymagałoby obszernych zmian legislacyjnych, a Ministerstwo obecnie nie planuje podejmowania takich prac.
KPO – brak zgodności celów i wyczerpanie ram czasowych
Zdecydowanie odmownie resort odniósł się również do pomysłu finansowania budowy zaplecza technicznego ze środków KPO.
- Przedsięwzięcia te nie są zgodne z zakresem i celami przewidzianymi w Krajowym Planie Odbudowy.
- Finansowanie budowy baz technicznych dla spółek wodnych nie zostało przewidziane ani w obowiązujących komponentach planu, ani w katalogu wydatków kwalifikowalnych.
- Fundusze KPO mają ściśle celowy charakter i muszą realizować inwestycje wcześniej uzgodnione z Komisją Europejską.
- Środki te są również ograniczone czasowo i podlegają ścisłym rygorom rozliczeniowym.
- MRiRW przypomniało, że ogólny termin rozliczeń inwestycji z KPO mija 31 sierpnia 2026 r., natomiast specjalna inwestycja dedykowana zrównoważonej gospodarce wodnej na obszarach wiejskich (B3.3.1) zakończyła się już 12 grudnia 2025 r..
Oznacza to w praktyce, że spółki wodne, zmagające się z problemami infrastrukturalnymi, nadal będą musiały polegać na własnych środkach komercyjnych lub poszukiwać innych, poza-ministerialnych źródeł dofinansowania swoich baz sprzętowych.
