Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych przedstawił stanowisko do projektu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi określającego wysokość kosztów bezpośrednich i przychodów odpowiednich dla gospodarstwa o powierzchni 1 ha użytków rolnych oraz wykaz dokumentów potwierdzających ich poniesienie – w kontekście weryfikacji statusu rolnika aktywnego zawodowo.
Samorząd rolniczy wskazał, że rozumie cel regulacji, jakim jest eliminacja podmiotów faktycznie nieprowadzących działalności rolniczej. Jednocześnie podkreślono, że przyjęcie jednolitych, sztywnych progów kosztów i przychodów może uderzyć w realnie produkujące gospodarstwa – zwłaszcza małe, samozaopatrzeniowe, ekologiczne oraz funkcjonujące na słabszych glebach.
Zwrócono uwagę na brak mechanizmów uwzględniających zdarzenia nadzwyczajne (susza, powódź, choroby zwierząt), które mogą czasowo obniżyć przychody rolnika i skutkować utratą statusu aktywnego właśnie w okresie, gdy wsparcie jest najbardziej potrzebne.
Obciążenia biurokratyczne i dokumentowanie kosztów
Projekt przenosi pełny ciężar dowodowy na rolników, co oznacza zwiększenie obowiązków dokumentacyjnych. KRIR postuluje:
- rezygnację z obowiązkowego potwierdzania przelewu przy transakcjach poniżej ustawowego limitu 15 000 zł i uznawanie faktury lub rachunku za wystarczający dowód,
- jednoznaczne uznanie faktur VAT RR jako pełnoprawnego dokumentu,
- uwzględnienie sytuacji odroczonych płatności i braku zapłaty ze strony kontrahenta,
- włączenie usług rolniczych do katalogu kosztów potwierdzających aktywność,
- automatyczne uznanie rolników będących podatnikami VAT za aktywnych.
Składka ubezpieczeniowa nie może być jedynym kryterium
Samorząd sprzeciwił się traktowaniu składki ubezpieczenia upraw jako samodzielnego potwierdzenia aktywności rolnika. Zdaniem KRIR takie rozwiązanie mogłoby umożliwić formalne spełnienie warunków przez podmioty nieprowadzące realnej produkcji, przy jednoczesnym wykluczeniu małych, faktycznie aktywnych gospodarstw z powodu braków formalnych.
KRIR zaproponowała:
- wprowadzenie minimalnych kwot kosztów/przychodów proporcjonalnych do powierzchni gospodarstwa,
- uproszczone potwierdzanie aktywności dla gospodarstw do określonej wielkości (np. 5–10 ha),
- uznawanie alternatywnych dowodów aktywności (m.in. wykaz zwierząt w systemie identyfikacji, udział w systemach jakości, zgłoszenia do Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa).
Postulat przesunięcia terminu
Z uwagi na zaawansowany etap kampanii i fakt, że wielu rolników dokonywało zakupów już w 2025 r., bez świadomości nowych wymogów dokumentacyjnych, KRIR wniosła o:
- wejście w życie rozporządzenia dopiero od kampanii dopłat bezpośrednich 2027,
- wprowadzenie rozwiązań przejściowych w 2026 r.,
- przeprowadzenie szerokiej kampanii informacyjnej.
Izba Rolnicza w Opolu będzie monitorować dalszy przebieg prac nad rozporządzeniem, ponieważ proponowane regulacje mogą mieć bezpośredni wpływ na dostęp rolników do płatności bezpośrednich.
Pobierz opinię KRIR do Rolnika aktywnego zawodowo – .PDF
