Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski, pismem z dnia 29 października 2026 r., odniósł się do stanowiska Krajowej Rady Izb Rolniczych przyjętego podczas XIII Posiedzenia KRIR VII Kadencji, które odbyło się 22 września 2026 r. w Parzniewie. Stanowisko dotyczyło pogarszającej się sytuacji ekonomicznej gospodarstw rolnych, rosnących kosztów produkcji oraz barier ograniczających rozwój polskiego rolnictwa.
W przyjętym stanowisku samorząd rolniczy przedstawił sześć kluczowych postulatów, obejmujących wsparcie finansowe rolników, reformę planowania przestrzennego, ubezpieczenia rolnicze, zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, transport produktów rolnych oraz dostęp do preferencyjnych kredytów.
Pobierz stanowisko Zarządu KRIR – .PDF
Wsparcie na zakup nawozów i paliwa
Krajowa Rada Izb Rolniczych wnioskowała o rozszerzenie okresu kwalifikowalności zakupów nawozów od 1 września 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. oraz uproszczenie procedur przyznawania pomocy.
Ministerstwo poinformowało, że uwzględniono postulat dotyczący końcowego terminu kwalifikowalności zakupów nawozów, tj. 31 sierpnia 2026 r. Nie wyrażono natomiast zgody na objęcie wsparciem zakupów dokonanych przed 1 marca 2026 r. Resort uzasadnił tę decyzję przepisami unijnymi, które wiążą możliwość udzielenia pomocy ze wzrostem kosztów produkcji spowodowanym kryzysem na Bliskim Wschodzie.
W odniesieniu do kosztów paliwa MRiRW wskazało na wprowadzenie nadzwyczajnej pomocy w wysokości 0,52 zł do litra zakupionego oleju napędowego, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2026 r.
Reforma planowania przestrzennego a rozwój gospodarstw
KRIR zwróciła uwagę na ograniczenia inwestycyjne wynikające z reformy planowania przestrzennego, w szczególności na trudności związane z rozbudową istniejących gospodarstw rolnych oraz uzyskiwaniem decyzji o warunkach zabudowy.
Ministerstwo nie poparło postulatu wprowadzenia przepisów przejściowych umożliwiających realizację inwestycji rolniczych niezależnie od ustaleń planów ogólnych. W ocenie resortu rozwiązanie takie byłoby sprzeczne z celami reformy i mogłoby prowadzić do dalszego rozproszenia zabudowy.
Jednocześnie MRiRW potwierdziło występowanie problemów związanych ze zbyt małą powierzchnią stref wielofunkcyjnych z zabudową zagrodową (SZ) i stref produkcji rolniczej (SR) oraz zbyt niskimi parametrami dopuszczalnej wysokości zabudowy. Są to kwestie, na które Izba Rolnicza w Opolu wielokrotnie zwracała uwagę podczas opiniowania projektów planów ogólnych gmin.
Resort poinformował również o wystąpieniu do Ministerstwa Rozwoju i Technologii z propozycją uwzględnienia budynków produkcyjnych, usługowych i gospodarczych dla rolnictwa przy wyznaczaniu obszarów uzupełnienia zabudowy. Rozwiązanie to mogłoby ułatwić rozwój istniejących gospodarstw w oparciu o decyzje o warunkach zabudowy. Ministerstwo oczekuje obecnie na stanowisko MRiT.
Ubezpieczenia rolnicze i szacowanie szkód
W odpowiedzi na postulat wprowadzenia powszechnych ubezpieczeń rolniczych oraz ujednolicenia zasad szacowania szkód MRiRW wskazało na nowelizację ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, obowiązującą od 4 sierpnia 2026 r.
Wprowadzone zmiany mają zwiększyć dostępność ubezpieczeń na preferencyjnych warunkach, uprościć system dopłat do składek oraz rozszerzyć katalog upraw objętych wsparciem.
Resort podkreślił jednocześnie, że zakłady ubezpieczeń samodzielnie podejmują decyzje dotyczące zawierania umów z rolnikami. Minister zwrócił się jednak do ubezpieczycieli o zapewnienie większej przejrzystości warunków polis, w szczególności w zakresie wysokości składek, sum ubezpieczenia i stosowanych franszyz.
Odpowiedź nie przedstawia natomiast konkretnych rozwiązań dotyczących postulowanego ujednolicenia zasad szacowania szkód przez komisje i zakłady ubezpieczeń.
Ekoschemat „Niskoemisyjna produkcja bydła”
KRIR sprzeciwiła się planowanemu wprowadzeniu nowego ekoschematu w 2027 r., wskazując, że jego finansowanie odbywałoby się kosztem obniżenia dotychczasowych stawek wsparcia dochodów rolniczych.
Ministerstwo podtrzymało zamiar wprowadzenia ekoschematu, argumentując, że jego celem jest wsparcie sektora produkcji zwierzęcej oraz zachęcanie hodowców do ograniczania emisji metanu.
Resort potwierdził, że finansowanie nowego instrumentu będzie związane z odpowiednim dostosowaniem stawek płatności dla małych gospodarstw oraz podstawowego wsparcia dochodów (PWD). Jednocześnie rolnicy korzystający z płatności dla małych gospodarstw mają uzyskać możliwość ubiegania się również o płatności w ramach ekoschematów.
Proponowane zmiany wymagają jeszcze uzyskania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej i mają obowiązywać od kampanii 2027 r.
Tranzyt ukraińskiego zboża i infrastruktura eksportowa
Krajowa Rada Izb Rolniczych wyraziła sprzeciw wobec prowadzenia tranzytu ukraińskiego zboża przez terytorium Polski z wykorzystaniem krajowej infrastruktury transportowej, wskazując na ograniczone możliwości przeładunkowe i potencjalne zagrożenia dla eksportu polskiej produkcji rolnej.
W odpowiedzi MRiRW poinformowało, że roczne zdolności przeładunkowe polskich portów morskich w zakresie zbóż wynoszą około 12 mln ton. W 2025 r. drogą morską wyeksportowano z Polski około 4,8 mln ton zbóż, natomiast od stycznia do lipca 2026 r. około 3,1 mln ton.
Ministerstwo przypomniało, że w Polsce nadal obowiązuje zakaz importu wybranych produktów rolnych z Ukrainy, w tym pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika. Dopuszczony jest jedynie ich tranzyt pod nadzorem celnym.
Według danych resortu od początku 2026 r. do 17 października przez Polskę przetransportowano 1,04 mln ton produktów objętych zakazem importu, z czego około połowa tranzytu odbywała się przez porty morskie.
MRiRW wskazało, że kwestie związane z organizacją tranzytu pozostają w kompetencji Ministerstwa Infrastruktury.
Preferencyjne kredyty dla rolników
KRIR wystąpiła o uruchomienie niskooprocentowanych kredytów płynnościowych i konsolidacyjnych z oprocentowaniem na poziomie 1%, okresem spłaty do 10 lat oraz wyłączeniem tej formy wsparcia z limitu pomocy de minimis.
W odpowiedzi minister poinformował o przyjęciu przepisów umożliwiających udzielanie pomocy w formie dopłat do oprocentowania kredytów przeznaczonych na spłatę zobowiązań związanych z działalnością rolniczą.
Nowy mechanizm, który ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 r., przewiduje oprocentowanie płacone przez rolnika na poziomie 3%, przy czym pozostałą część odsetek pokrywać będzie ARiMR. Maksymalna kwota kredytu objętego pomocą wyniesie 3 mln zł, a dopłaty do oprocentowania będą mogły być stosowane przez okres do 10 lat.
Wsparcie będzie dostępne dla rolników spełniających określone warunki, w tym wykazujących spadek przychodów o co najmniej 30% w związku ze wskazanymi w przepisach stratami lub spadkiem cen produktów rolnych.
Ministerstwo zaznaczyło również, że pomoc będzie udzielana wyłącznie w formule de minimis, co oznacza, że postulat KRIR dotyczący wyłączenia kredytów z tego limitu nie został uwzględniony.
Postulaty samorządu rolniczego uwzględnione częściowo
Odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazuje, że część postulatów zgłoszonych podczas XIII Posiedzenia KRIR znalazła odzwierciedlenie w działaniach resortu, jednak nie wszystkie oczekiwania samorządu rolniczego zostały uwzględnione.
Do najważniejszych kwestii wymagających dalszych działań należą przede wszystkim zapewnienie rolnikom możliwości rozbudowy gospodarstw w ramach nowych przepisów planistycznych, ujednolicenie zasad szacowania szkód oraz zwiększenie dostępności preferencyjnego finansowania bez ograniczeń wynikających z pomocy de minimis.
