Główny Urząd Statystyczny opublikował raoort „Koniunktura w gospodarstwach rolnych w drugim półroczu 2024 r. Raport wojewódzki 2025”. To najnowsze opracowanie, które w sposób szczegółowy prezentuje wyniki Badania Koniunktury w Gospodarstwach Rolnych.
Raport zawiera kluczowe informacje dotyczące trendów, zmian oraz barier mających wpływ na sytuację gospodarstw rolnych w poszczególnych województwach. Znajduje się w nim ocena obecnej sytuacji oraz prognozy rolników na kolejne półrocze.
Ogólna sytuacja lepsza niż rok wcześniej
Użytkownicy gospodarstw rolnych ocenili ogólną sytuację w swoich gospodarstwach w 2 półroczu 2024 r. lepiej niż rok wcześniej. Wartość wskaźnika zmiany ogólnej sytuacji gospodarstw rolnych (WZOS) wzrosła zarówno na poziomie kraju, jak i we wszystkich województwach.
Podobne tendencje zaobserwowano w ocenach dotyczących opłacalności produkcji rolniczej oraz popytu na produkty
wytwarzane w gospodarstwach rolnych – choć wartości wskaźników nadal były ujemne, wskaźniki te poprawiły się w porównaniu z analogicznym okresem ub. roku.
Gorsze perspeptywy dotyczące opłacalności produkcji
Mimo poprawy nastrojów wśród rolników, oceny zmian koniunktury w 2 półroczu 2024 r. pozostały pesymistyczne – salda ocen dotyczących zmiany opłacalności produkcji i popytu przyjmowały wartości ujemne we wszystkich województwach.
Również prognozy na 1 półrocze 2025 r. były ostrożne i najczęściej negatywne. W przypadku opłacalności produkcji oraz popytu przeważały pesymistyczne przewidywania, choć w większości województw były one mniej negatywne niż przed rokiem.
Unijne wsparcie wciąż najsilniejszym bodźcem rozwojowym
W 2024 r. użytkownicy gospodarstw rolnych jako najważniejszy czynnik sprzyjający rozwojowi gospodarstw wskazywali możliwość korzystania z unijnego wsparcia – na poziomie kraju 63,5%
rolników wskazało ten czynnik. Podobna tendencja widoczna była we wszystkich województwach. Duże znaczenie miały również korzystne ceny sprzedaży produktów rolnych (drugi najczęściej wskazywany czynnik w połowie województw) oraz kredyty preferencyjne.
Z kolei zbyt wysokie koszty produkcji pozostały główną barierą rozwoju gospodarstw rolnych – w 11 województwach wskazało na nie ponad 60% rolników. Bariera ta była szczególnie odczuwalna
w gospodarstwach specjalizujących się w produkcji roślinnej. Wśród innych czynników ograniczających rozwój wymieniano zbyt niskie ceny zbytu, warunki atmosferyczne oraz niepewność ogólnej sytuacji gospodarczej.
W 2024 r. głównym źródłem finansowania wykorzystywanym przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego pozostały środki własne – w 15 województwach wskazało je ponad 90% rolników. Znaczącym wsparciem była również pomoc unijna, której udział w finansowaniu działalności zmieniał się w zależności od województwa – od ponad 45% do blisko 78%.
Rolnicy wciąż odczuwają skutki wojny w Ukrainie
Biorąc pod uwagę wyniki dodatkowego badania dotyczącego wpływu niespodziewanych czynników na sytuację gospodarstw rolnych, zaobserwowano, że negatywne skutki wojny w Ukrainie na sytuację gospodarstw rolnych w 2 półroczu 2024 r. były nadal odczuwane przez rolników we wszystkich województwach. W większości województw zmniejszył się jednak odsetek gospodarstw deklarujących poważne lub zagrażające stabilności skutki wojny. Jednocześnie wzrósł odsetek rolników, którzy
wskazywali na brak negatywnego wpływu lub oceniali negatywne skutki wojny jako nieznaczne.
Powódź zakłóciła sytuację rolnictwa. Opolskie jednym z najbardziej poszkodowanych województw
Wpływ powodzi był kolejnym czynnikiem zakłócającym działalność rolniczą w 2 półroczu 2024 r. Szkody związane z powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. zadeklarowało 2,2% rolników biorących udział w badaniu. Najczęciej odczuwali je użytkownicy gospodarstw rolnych w województwach opolskim, dolnośląskim, śląskim, lubuskim, małopolskim, wielkopolskim i świętokrzyskim. Najczęściej zgłaszane konsekwencje to zniszczenie plonów oraz konieczność poniesienia dodatkowych kosztów na oczyszczenie gleby.
koniunktura_w_gospodarstwach_rolnych_w_2_polroczu_2024_r_raport_wojewodzki_2025
źródło: GUS
