W odpowiedzi na liczne sygnały od rolników dotyczące nieprawidłowości przy ocenie jakości płodów rolnych w punktach skupu, Krajowa Rada Izb Rolniczych podjęła interwencję w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zarząd KRIR domagał się wskazania niezależnych, urzędowych laboratoriów, do których producenci mogliby się odwołać w przypadku sporów dotyczących parametrów takich jak wilgotność ziarna czy zanieczyszczenie buraków cukrowych.
Pobierz wystąpienie KRIR – .PDF
Poniżej przedstawiamy szczegóły odpowiedzi resortu (pismo DEJ.re.058.1.2026), która precyzuje kompetencje poszczególnych inspekcji i wskazuje konkretne placówki badawcze.
Badania jakości handlowej: Rola IJHARS
Główną instytucją odpowiedzialną za ocenę jakości handlowej na wniosek zainteresowanych podmiotów jest Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS). Badania laboratoryjne w tym zakresie realizowane są przez akredytowane laboratoria Głównego Inspektoratu IJHARS.
W zakresie badania zbóż, rzepaku i kukurydzy, rolnicy mogą korzystać z usług następujących laboratoriów:
- Poznań (woj. wielkopolskie): zboża, w tym kukurydza.
- Kielce (woj. świętokrzyskie): zboża, w tym kukurydza i rzepak.
- Gdynia (woj. pomorskie): zboża, w tym kukurydza i rzepak.
- Białystok (woj. podlaskie): zboża, w tym rzepak.
- Lublin (woj. lubelskie): zboża, w tym rzepak.
Ważne: Resort zaznaczył, że powyższe laboratoria nie prowadzą badań dotyczących buraków cukrowych.
Inne inspekcje – co warto wiedzieć?
Ministerstwo wyjaśniło również ograniczenia i specyficzne zadania innych służb kontrolnych:
- PIORIN: Laboratoria urzędowe Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa nie są uprawnione do badania parametrów jakościowych płodów rolnych, w tym tak kluczowego parametru jak wilgotność ziarna.
- Inspekcja Weterynaryjna: Prowadzi badania, ale skupiają się one głównie na bezpieczeństwie żywności pochodzenia zwierzęcego.
- Rolnictwo Ekologiczne: Wykaz laboratoriów dedykowanych do analiz w produkcji ekologicznej określają odrębne przepisy (rozporządzenie MRiRW).
Pobierz odpowiedź MRiRW – .PDF
Jeśli dochodzi do sporu z podmiotem skupującym w kwestii jakości zbóż, kukurydzy lub rzepaku, jedyną drogą urzędową jest wniosek do organów IJHARS o przeprowadzenie oceny. Szczegółowy wykaz metod badawczych oraz zakres akredytacji poszczególnych placówek można znaleźć na stronach Polskiego Centrum Akredytacji oraz na stronie internetowej IJHARS.
