Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, działając na wniosek Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zmianę krzywdzących przepisów w ramach Interwencji I.10.4 „Interwencje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu” (Plan Strategiczny WPR 2023-2027). Sprawa dotyczyła ujednolicenia obowiązku utrzymania deklarowanej powierzchni upraw ogrodniczych. Resort rolnictwa nie pozostawia jednak złudzeń: modyfikacji przepisów nie będzie.
Pobierz wystąpienie KRIR – .PDF
Nierówne obciążenia producentów
Zgodnie z regulaminem naboru w Interwencji I.10.4, przyznawanie punktów uzależnione było od powierzchni upraw ogrodniczych w roku bazowym. System ten doprowadził do sytuacji, w której rolnik posiadający 15,01 ha upraw oraz rolnik posiadający 100 ha otrzymywali dokładnie taką samą liczbę punktów (6 pkt).
Problem pojawia się na etapie realizacji zobowiązań. Wytyczne szczegółowe obligują beneficjenta do utrzymania 85% powierzchni upraw wskazanych we wniosku. W praktyce oznacza to rażącą dysproporcję:
- Rolnik z 15,01 ha jest zobowiązany do utrzymania zaledwie 12,75 ha.
- Rolnik ze 100 ha musi utrzymać aż 85 ha upraw.
Jak słusznie zauważył samorząd rolniczy, prowadzi to do istotnej nierówności i narusza zasadę proporcjonalności. Rolnicy, którzy prowadzili większą produkcję, zostali obciążeni znacznie wyższymi zobowiązaniami, mimo że uzyskali taką samą punktację co mniejsze gospodarstwa. KRIR zawnioskował, aby 85-procentowy próg utrzymania upraw liczyć jednolicie – od minimalnej powierzchni kwalifikującej do uzyskania danej liczby punktów (np. od 15 ha). Miało to wyeliminować dysproporcje i zapewnić przejrzystość.
Stanowisko Ministerstwa: Proces jest zbyt zaawansowany na zmiany
Resort rolnictwa, odnosząc się do postulatów zmiany regulaminu dla Interwencji I.10.4, poinformował jednoznacznie: na obecnym etapie wdrażania interwencji wprowadzanie zmian w zasadach i katalogach inwestycji nie jest już możliwe.
Ministerstwo argumentuje swoją decyzję następującymi faktami:
- Nabór wniosków został już zakończony (trwał od 23 października do 20 listopada 2024 r.).
- Program spotkał się z ogromnym zainteresowaniem – rolnicy złożyli 28 957 wniosków na łączną kwotę 5 mld 867 mln zł.
- Ponieważ zapotrzebowanie drastycznie przewyższyło dostępny budżet, Ministerstwo nie planuje kolejnych naborów w tej interwencji.
- Obecnie trwa weryfikacja dokumentów i podpisywanie umów z beneficjentami (według stanu na 22 marca 2026 r. zawarto ich ponad 3 788).
Departament Wspólnej Polityki Rolnej MRiRW kategorycznie podkreślił, że modyfikacja zasad w trakcie tak zaawansowanej obsługi wniosków mogłaby prowadzić do nierównego traktowania wnioskodawców oraz naruszałaby elementarne zasady przejrzystości i stabilności prawa.
Z tych samych, proceduralnych powodów Ministerstwo Rolnictwa odrzuciło również inne wnioski o zmiany w regulaminie Interwencji I.10.4, w tym m.in. postulat o rozszerzenie wsparcia na zakup maszyn do zbioru biomasy z trwałych użytków zielonych (TUZ) o sprzęt do traw uprawianych na gruntach ornych.
Pobierz stanowisko MRiRW – .PDF
Izba Rolnicza w Opolu zachęca wszystkich beneficjentów Interwencji I.10.4 do skrupulatnego przestrzegania podpisanych umów, biorąc pod uwagę brak elastyczności ze strony resortu w kwestii ewentualnych zmian regulaminowych.
