W odpowiedzi na liczne obawy rolników dotyczące reformy planowania przestrzennego, Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła do Ministra Finansów i Gospodarki z wnioskami o wydłużenie terminów sporządzania planów ogólnych gmin oraz zmianę przepisów ograniczających rozbudowę gospodarstw. Ministerstwo Rozwoju i Technologii przesłało szczegółowe wyjaśnienia (pismo znak: DPR-IV.720.18.2026 z dnia 24 sierpnia 2026 r.). Przynoszą one kluczowe informacje dla producentów rolnych – w tym wyjaśnienie, że zabudowa rolnicza NIE podlega limitom chłonności. Wokół tych ustaleń Izba Rolnicza w Opolu kieruje ważny apel do gospodarzy z województwa opolskiego.

Kontekst interwencji samorządu rolniczego

17 marca 2026 r. Prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz, realizując wnioski płynące z wojewódzkich izb rolniczych (w tym Opolskiej, Wielkopolskiej, Pomorskiej i Warmińsko-Mazurskiej), skierował do rządu pismo znak KRIR/JM/371/2026.

Pobierz wystąpienie KRIR – .PDF

Wystąpienie to wynikało z głębokiego zaniepokojenia środowiska rolniczego przebiegiem prac nad planami ogólnymi gmin. Izby rolnicze wskazywały na następujące problemy:

  • Zbyt krótkie terminy – obiektywne trudności gmin z dochowaniem terminów ze względu na skomplikowanie analiz przestrzennych, brak kadry planistycznej oraz czasochłonne konsultacje społeczne.
  • Zagrożenie blokadą rozwoju gospodarstw – masowe pojawianie się w projektach planów ogólnych tzw. stref otwartych z zakazem zabudowy na działkach rolnych przylegających do istniejących siedlisk.
  • Restrykcyjne limity chłonności terenów – obawy, że sztywne wskaźniki zapotrzebowania na nową zabudowę zablokują modernizację i konsolidację siedlisk, co stałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony gospodarstwa rodzinnego (art. 23 Konstytucji RP).

Odpowiedź MRiT – Kluczowe ustalenia dla rolników

Departament Planowania Przestrzennego MRiT w piśmie z dnia 24 sierpnia 2026 r. (podpisanym przez Zastępcę Dyrektora Łukasza Marciniaka) odniósł się do postulatów KRIR, przedstawiając następujące stanowisko:

1. Brak możliwości wydłużenia terminów (Kwalifikacja KPO)

  • Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc nie dłużej niż do 31 sierpnia 2026 r. (na mocy ustawy z 30 kwietnia 2026 r., Dz. U. poz. 781).
  • MRiT wyjaśniło, że wydłużenie tego terminu nie jest możliwe. Reforma planowania przestrzennego stanowi kamień milowy w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO – komponent A1.3, kamień milowy A12G). W ocenie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej przesunięcie terminów zostałoby potraktowane przez Komisję Europejską jako „odwrócenie kamienia milowego”, co groziłoby utratą środków unijnych.

2. Bardzo ważna wiadomość: Zabudowa rolnicza NIE podlega bilansowaniu!

  • Najważniejszym i najbardziej korzystnym dla rolników wyjaśnieniem MRiT jest precyzyjne określenie zakresu bilansowania terenów.
  • Resort wskazał, że ujednolicona metodyka wyliczania chłonności terenów niezabudowanych i zapotrzebowania na nową zabudowę dotyczy WYŁĄCZNIE funkcji mieszkaniowej.
  • Zabudowa usługowa, przemysłowa oraz związana z produkcją rolniczą NIE PODLEGA BILANSOWANIU.
  • Oznacza to, że władze gmin nie mogą tłumaczyć braku wyznaczenia terenu pod rozbudowę gospodarstwa rolnego limitami chłonności!

3. Strefowanie w planie ogólnym i wydawanie warunków zabudowy (WZ)

  1. Projekt planu ogólnego gminy może wyznaczać strefy przyjazne rolnictwu, w tym:
  • Strefę wielofunkcyjną z zabudową zagrodową (SZ) – umożliwiającą rozwój gospodarstw i budowę budynków gospodarczych.
  • Strefę produkcji rolniczej (SR) – przeznaczoną ściśle pod działalność rolniczą.
  • Strefę otwartą (SO) – z ograniczeniami zabudowy.

2. Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy (WZ) ograniczono do Obszarów Uzupełnienia Zabudowy (OUZ) – co uzgodniono z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu powstrzymania niekontrolowanej suburbanizacji na gruntach rolnych.

3. Rozwój i inwestycje rolnicze powinny być skutecznie zabezpieczane poprzez uchwalanie Miejscowych Planów Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) zgodnych z planem ogólnym.

Pobierz stanowisko MRiT – .PDF

Apel Izby Rolniczej w Opolu do Rolników z Opolszczyzny

Ministerstwo Rozwoju i Technologii jednoznacznie przypomniało, że organem wyłącznie odpowiedzialnym za kształtowanie polityki przestrzennej na swoim terenie jest gmina (art. 3 ust. 1 UPZP, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym). Podczas tworzenia planu ogólnego gmina waży interes publiczny oraz prywatny na podstawie składanych przez mieszkańców wniosków i uwag (art. 1 ust. 3 UPZP).

Mając na uwadze, że terminy nie ulegną wydłużeniu, Zarząd Izby Rolniczej w Opolu apeluje do wszystkich rolników z województwa opolskiego:

  1. Śledźcie ogłoszenia swoich urzędów gmin – gminy mają obowiązek publicznie informować o przystąpieniu do sporządzania planu ogólnego oraz o wyznaczonych terminach na składanie wniosków i uwag.
  2. Składajcie wnioski na samym początku procedury – wnosźcie o ujęcie Waszych działek siedliskowych oraz gruntów przyległych w Strefie wielofunkcyjnej z zabudową zagrodową (SZ) lub Strefie produkcji rolniczej (SR). Nie dopuśćcie do tego, aby Wasze ziemie zostały automatycznie zakwalifikowane do Strefy otwartej (SO) z zakazem zabudowy!
  3. Bierzcie czynny udział w konsultacjach społecznych – zgłaszajcie uwagi do wyłożonych projektów planów. Tylko formalnie złożony wniosek lub uwaga obliguje wójta, burmistrza czy radę gminy do przeanalizowania Waszych potrzeb produkcyjnych i inwestycyjnych.

Pamiętajmy: Bierność na etapie tworzenia planu ogólnego może bezpowrotnie zablokować możliwość budowy obory, chlewni, wiaty czy magazynu na płody rolne w przyszłości!

PODOBNE ARTYKUŁYWIĘCEJ OD AUTORA