Zarząd Izby Rolniczej w Opolu kontynuuje działania na rzecz poprawy dramatycznej sytuacji na rynku trzody chlewnej. Z powodu przedłużającego się kryzysu, w lipcu 2026 r. wystosowaliśmy pilne pismo do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o stanowczą interwencję. Poniżej przedstawiamy oficjalną odpowiedź resortu rolnictwa, która określa aktualne stanowisko rządu oraz dostępne formy wsparcia dla producentów.
Apel Izby Rolniczej w Opolu – głos opolskich rolników
W naszym wystąpieniu z 16 lipca 2026 r. zwróciliśmy szczególną uwagę na krytyczny poziom cen skupu tuczników, który w obecnym okresie spadł do zaledwie ok. 4 zł za kilogram. Oznacza to, że średnia cena wynosi ok. 400 zł za sztukę – jest to kwota, która w wielu przypadkach nie pozwala na pokrycie nawet podstawowych kosztów produkcji. Z informacji, które nieustannie napływają do nas od rolników, wynika jednoznacznie, że próg gwarantujący opłacalność to ok. 1000 zł za sztukę, w zależności od wagi i nakładów finansowych na utrzymanie.
Skutki tej sytuacji są destrukcyjne dla opolskiej wsi. W ciągu ostatnich pięciu lat liczba gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną w województwie opolskim zmniejszyła się o około 75%. Konsekwentna likwidacja małych i średnich stad to cios w rodzinne gospodarstwa rolne oraz potężne zagrożenie dla krajowej produkcji wieprzowiny. Ponadto koncentracja hodowli w gigantycznych podmiotach drastycznie zwiększa ryzyko destabilizacji rynku w razie wybuchu chorób zakaźnych, takich jak afrykański pomór świń (ASF). To z kolei osłabia bezpieczeństwo i samowystarczalność żywnościową Polski.
Pobierz wystąpienie Zarządu IR w Opolu – .PDF
Odpowiedź i stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
W piśmie z 5 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) poinformowało, że obserwowane spadki cen mają charakter ogólnounijny. Wynikają one z relacji pomiędzy zwiększoną produkcją wieprzowiny a umiarkowanym popytem na unijnym i światowym rynku. Resort wskazał jednocześnie, że możliwości interwencji krajowej są ściśle ograniczone przez unijne prawo, konkretnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1308/2013. Decyzja o uruchomieniu mechanizmu dopłat do prywatnego przechowywania wieprzowiny leży wyłącznie w kompetencjach Komisji Europejskiej, a ta w chwili obecnej nie widzi uzasadnienia dla wdrożenia takiego mechanizmu.
Z uwagi na pogłębiający się kryzys opłacalności, 22 lipca br. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierował do Komisarza ds. Rolnictwa i Żywności formalny wniosek o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy finansowej z puli tzw. środków wyjątkowych. Celem tego wniosku jest zrekompensowanie polskim producentom ogromnych strat finansowych wynikających z rosnących kosztów i niskich cen skupu.
Dostępne formy wsparcia dla producentów trzody chlewnej
Aby złagodzić skutki załamania rynku, resort rolnictwa przypomina o aktualnych mechanizmach pomocy krajowej, o które mogą wnioskować hodowcy trzody chlewnej:
- Kredyty inwestycyjne: Instrument wspierający inwestycje służące m.in. poprawie warunków higieny i dobrostanu zwierząt. Kredyt (z terminem spłaty do 15 lat) może pokryć do 80% wartości nakładów. Oprocentowanie jest preferencyjne – obecnie w zależności od banku wynosi 4,24% – 4,26% z perspektywy kredytobiorcy.
- Dofinansowanie do utylizacji padłych zwierząt: Mechanizm ten pokrywa 100% kosztów zbioru i transportu padłych świń oraz 75% kosztów ich unieszkodliwienia. Z pomocy mogą korzystać podmioty o statusie mikro, małych lub średnich przedsiębiorstw (MŚP).
- Refundacja wydatków na bioasekurację: Zwrot do 100% poniesionych kosztów m.in. na zakup mat dezynfekcyjnych, sprzętu, odzieży ochronnej, preparatów biobójczych, a także zabezpieczenie budynków inwentarskich.
- Dopłaty do ubezpieczeń: W 2026 r. państwo dopłaca 65% do składek ubezpieczeniowych zwierząt gospodarskich m.in. od szkód klimatycznych. Możliwa jest również refundacja z ARiMR 70% składki ubezpieczenia od ryzyka strat w dochodach spowodowanych określonymi chorobami zakaźnymi (gdzie straty muszą przekroczyć 20% średniej rocznej produkcji).
- Zwrot podatku akcyzowego za paliwo rolnicze: W 2026 r. stawka zwrotu została podwyższona do 1,48 zł za litr oleju napędowego. Co istotne, hodowcy mogą skorzystać z dodatkowego limitu w wysokości 5,92 zł przeliczanego na każdą średnioroczną sztukę świni.
Przyszłe działania i planowane zmiany
Zgodnie z przekazaną odpowiedzią, Ministerstwo analizuje obecnie możliwość wprowadzenia wsparcia finansowego na zakup loszek hodowlanych w ramach pomocy krajowej.
Trwają również intensywne prace nad nowelizacją przepisów w zakresie pożyczek na spłatę nieuregulowanych zobowiązań cywilnoprawnych (pożyczki NP4). Mają one na celu stworzenie korzystniejszych warunków dla producentów, a po sfinalizowaniu zmian prawnych zostanie ogłoszony nowy nabór wniosków.
Ponadto MRiRW prowadzi prace nad modyfikacją Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Jeśli nowelizacja zyska akceptację Komisji Europejskiej, organizacje producentów m.in. w sektorze wieprzowiny uzyskają dostęp do nowego wsparcia. Mechanizm ten ma za zadanie pomóc im w finansowaniu inwestycji, podnoszeniu konkurencyjności i umacnianiu pozycji rynkowej w relacjach z podmiotami handlowymi.
