Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przypomina, że rolnicy, którzy z powodu zdarzeń losowych nie są w stanie wywiązać się z obowiązków związanych z ubieganiem się o płatności lub realizacją zobowiązań, mogą skorzystać z przepisów dotyczących siły wyższej oraz nadzwyczajnych okoliczności. W takich przypadkach możliwe jest zachowanie prawa do wsparcia, pod warunkiem niezwłocznego zgłoszenia zaistniałej sytuacji do ARiMR.
Czym jest siła wyższa?
Za siłę wyższą uznaje się nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności, niezależne od rolnika, których skutków nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności.
Do takich zdarzeń zaliczają się w szczególności:
- śmierć beneficjenta,
- długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu,
- poważna klęska żywiołowa powodująca znaczne szkody w gospodarstwie,
- zniszczenie budynków inwentarskich w wyniku wypadku,
- choroby epizootyczne zwierząt, choroby roślin lub wystąpienie agrofagów obejmujących całość lub część produkcji,
- zniszczenie upraw przez dzikie zwierzęta,
- zniszczenie upraw wskutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, takich jak susza, grad, powódź, mróz, uderzenie pioruna, osuwiska czy zalanie po intensywnych opadach,
- zniszczenie upraw lub płodów rolnych w wyniku pożaru (z wyjątkiem pożarów będących skutkiem celowego wypalania),
- wystąpienie organizmów kwarantannowych,
- tymczasowe aresztowanie beneficjenta,
- wywłaszczenie całości lub znacznej części gospodarstwa, którego nie można było przewidzieć w dniu składania wniosku.
Jakie są obowiązki rolnika?
Rolnik powinien niezwłocznie poinformować kierownika właściwego biura powiatowego ARiMR o wystąpieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Do zgłoszenia należy dołączyć dokumenty lub inne dowody potwierdzające zaistnienie zdarzenia.
Każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie. Kierownik biura powiatowego ARiMR ocenia, czy przedstawione okoliczności spełniają przesłanki uznania ich za siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności oraz czy miały bezpośredni wpływ na niewykonanie obowiązków wynikających z przepisów.
Jakie są skutki uznania siły wyższej?
Jeżeli ARiMR uzna zgłoszone okoliczności za siłę wyższą lub nadzwyczajne, rolnik nie poniesie konsekwencji związanych z niewywiązaniem się z obowiązków, na które wpływ miało dane zdarzenie.
Dotyczy to m.in. przypadków, gdy:
- nie było możliwe spełnienie wymogów lub norm warunkowości,
- wystąpiły trudności z realizacją zobowiązań wynikających z programów pomocowych,
- niemożliwe było dochowanie określonych terminów z przyczyn niezależnych od beneficjenta.
Wyjątek dotyczący terminów składania wniosków
ARiMR przypomina również, że w przypadku, gdy opóźnione złożenie wniosku lub jego zmiany nastąpiło z powodu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, nie stosuje się standardowego zmniejszenia płatności o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia.
Dotyczy to:
- wniosków złożonych w terminie od 2 do 26 czerwca 2026 r.,
- zmian do wniosków złożonych od 17 do 26 czerwca 2026 r., o ile opóźnienie było bezpośrednim skutkiem wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Nie zwlekaj ze zgłoszeniem
W związku z występującymi w bieżącym roku niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, takimi jak gradobicia, nawalne opady, lokalne podtopienia czy susza, ARiMR apeluje do rolników o jak najszybsze zgłaszanie przypadków, które mogą zostać zakwalifikowane jako siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Szybkie przekazanie informacji oraz odpowiednia dokumentacja mogą mieć kluczowe znaczenie dla zachowania prawa do otrzymania wsparcia.
