Zarząd Izby Rolniczej w Opolu informuje o stanowisku Ministerstwa Infrastruktury z dnia 30 czerwca 2026 r., wydanym w odpowiedzi na interwencję Krajowej Rady Izb Rolniczych z 10 marca 2026 r.. Działania te zostały podjęte na wniosek Dolnośląskiej Izby Rolniczej, jednak problem likwidacji przejazdów kolejowych w związku z prowadzonymi inwestycjami dotyka rolników w wielu obszarach wiejskich w całym kraju, w tym także województwa opolskiego.
Tło interwencji samorządu rolniczego
W związku z rewitalizacją infrastruktury kolejowej, do izb rolniczych spływają liczne sygnały o negatywnych konsekwencjach likwidacji lokalnych przejazdów. Dotychczas umożliwiały one dojazd do gruntów rolnych, lasów i zabudowań gospodarczych. Zamknięcie tych przepraw zmusza rolników do wielokilometrowych objazdów, zwiększa koszty produkcji rolnej i utrudnia prace polowe.
Samorząd rolniczy zawnioskował o wypracowanie rozwiązań systemowych oraz instrumentów finansowych wspierających lokalne samorządy w przejmowaniu dróg, aby zapobiec odcinaniu rolnikom dostępu do ich pól.
Odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury
W odpowiedzi Podsekretarz Stanu Piotr Malepszak przedstawił stanowisko resortu oraz procedury stosowane przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.:
- Wiele przejazdów kolejowo-drogowych (zazwyczaj kategorii D), stanowiących dojazdy do pól, znajduje się w ciągu dróg nieposiadających statusu drogi publicznej.
- Rozpoczęcie inwestycji poprzedzają uzgodnienia z jednostkami samorządu terytorialnego.
- Spółka PKP PLK S.A. uzgadnia ostateczną siatkę dróg i połączeń z urzędami miast i gmin już na etapie przygotowywania dokumentacji projektowej.
- Wobec dróg niepublicznych, dla których gminy nie podjęły działań upubliczniających, PKP PLK S.A. wywiesza ogłoszenia w okresie prac polowych (od maja do września).
- Istnieje możliwość zawarcia umowy na najem przejazdu kategorii F.
- Użytkownicy przejazdów wyposażonych w rogatki zamykane na kłódki nie ponoszą kosztów utrzymania urządzeń (największy wpływ na wzrost kosztów najmu ma utrzymanie systemów samoczynnych).
- Decyzje o likwidacji przejazdów są poprzedzane zgodą gminy lub nadleśnictwa.
Przykład z linii kolejowej nr 284
Odnosząc się do podawanego przez samorząd rolniczy przykładu likwidacji przejazdu w km 23,475 na odcinku Jerzmanice-Zdrój – Legnica, Ministerstwo wskazało na powody tej decyzji. Spółka PKP PLK S.A. argumentowała, że pochylenia drogi były niezgodne z przepisami, kąt skrzyżowania był niewłaściwy, a po opadach na tory spływał grunt, co groziło degradacją infrastruktury. Urząd Miejski w Złotoryi wyraził w 2024 roku pozytywną opinię w sprawie likwidacji tego przejazdu.
Szanse w nowych programach infrastrukturalnych
Ministerstwo poinformowało również, że ze środków budżetu państwa realizowany jest projekt PKP PLK S.A. polegający na budowie skrzyżowań dwupoziomowych. Projekt ten skierowany jest do zarządców dróg i jednostek samorządu terytorialnego, którzy są zainteresowani współfinansowaniem takich bezkolizyjnych rozwiązań w zamian za likwidację tradycyjnych przejazdów.
W ramach zakończonego 5 lutego 2026 r. II etapu tego projektu, zgłoszono 23 zadania związane z budową skrzyżowań bezkolizyjnych.
Ministerstwo Infrastruktury zachęca do bezpośredniego kontaktu ze spółką PKP PLK S.A. we wszystkich szczegółowych sprawach dotyczących poszczególnych przejazdów. Izba Rolnicza w Opolu będzie nadal monitorować sytuację i wspierać rolników w lokalnych rozmowach z samorządami oraz zarządcą kolei, aby dbać o zachowanie ciągłości szlaków komunikacyjnych niezbędnych dla rolnictwa.
